Z okazji przypadającej 6 marca 88. rocznicy historycznego wydarzenia, jakim był I Kongres Polaków w Niemczech, wrocławianie uczcili pamięć Polaków mieszkających w niemieckim Wrocławiu przed wojną. W 1938 r. w Berlinie odbyło się największe zgromadzenie Polonii w hitlerowskich Niemczech. W kongresie uczestniczyło ok. 5 tys. delegatów reprezentujących niemal 1,5 mln Polaków żyjących w granicach państwa rządzonego przez reżim Adolfa Hitlera. Wydarzenie to stało się potężną manifestacją jedności narodowej oraz przywiązania do polskiej tożsamości w niezwykle trudnych realiach politycznych tamtych czasów.
Podczas kongresu uchwalono słynne "Prawdy Polaków" - pięć zasad, które stały się drogowskazem dla naszych rodaków mieszkających poza granicami ojczyzny. W obliczu nasilającej się polityki germanizacyjnej i represji wobec mniejszości narodowych były one wyrazem odwagi, solidarności oraz determinacji w zachowaniu polskiej kultury, języka i tradycji.
Rocznica tego wydarzenia została upamiętniona również we Wrocławiu. Uroczystości z udziałem Wojskowej Asysty Honorowej, wystawionej przez Garnizon Wrocław, odbyły się 6 marca przy Kościele św. Marcina na Ostrowie Tumskim. Honorowy patronat nad wydarzeniem objęli dolnośląska kurator oświaty oraz prezydent Wrocławia. Była to kulminacja wrocławskich Dni Polonii Wrocławskiej.
Podczas ceremonii delegacje złożyły kwiaty pod tablicą Polonii Wrocławskiej. W wydarzeniu wzięły udział poczty sztandarowe szkół noszących imię Dawnej Polonii Wrocławskiej i nie tylko, przedstawiciele władz oraz zaproszeni goście. Symboliczne złożenie kwiatów stało się wyrazem pamięci o Polakach, którzy w czasach narastającego totalitaryzmu odważnie manifestowali swoją narodową tożsamość.
Jak podkreśliła podczas uroczystości wojewoda dolnośląska Anna Żabska, pamięć o tamtych wydarzeniach ma szczególne znaczenie także dziś. - Znając historię, znając dramatyczne często elementy historii Polek i Polaków, jesteśmy w stanie budować mądrzejszą przyszłość. Te pięć praw, które tutaj na tablicy są wyryte, to prawdziwy drogowskaz, który już dziś powinien służyć każdemu pokoleniu Polek i Polaków. Bo nieważne, gdzie jesteśmy, zawsze jesteśmy Polakami i zawsze reprezentujemy interesy naszego kraju. Bez względu na to, gdzie jesteśmy, pamięć o tych wartościach jest dla nas najważniejsza - mówi A. Żabska.
Słowa te nawiązywały bezpośrednio do idei, które przyświecały uczestnikom kongresu w 1938 roku. "Prawdy Polaków" pozostają bowiem uniwersalnym przesłaniem o jedności, odpowiedzialności za wspólnotę oraz o sile narodowej tożsamości, która potrafi przetrwać nawet najtrudniejsze momenty historii.
Halina Okólska, wiceprezes Towarzystwa Miłośników Wrocławia, przypomniała postać Alicji Zawiszy, nazwanej matką wszystkich Polaków przedwojennego Wrocławia. - Po zakończeniu wojny wybrała Wrocław. Ukończyła studia historyczne, pracowała w Muzeum Śląskim, dzisiaj Muzeum Narodowym. Zaczęła interesować się Polonią Wrocławską, dotarła do 40 osób z jej kręgu. Miała świadomość, że w Polsce już komunistycznej byli traktowani jak mieszkańcy niemieckiego Wrocławia. Towarzystwo Miłośników Wrocławia objęło ich opieką. A pani Alicja załatwiała im renty, mieszkania, opiekę lekarską - opowiadała H. Okólska.
- W tym roku mija 100 lat od powstania pierwszej polskiej drużyny harcerskiej w przedwojennym Wrocławiu. Myślę, że warto o tym pamiętać. W 1926 r. powstały dwie drużyny - męska im. Bolesława Chrobrego i żeńska im. Emilii Plater. Pierwszym drużynowym był Witold Urbanowicz. Wielu z nich za to przedwojenne harcerstwo zapłaciło życiem. Chcielibyśmy w tym roku zorganizować konferencję naukową, która opracuje te informacje, a także marzy mi się ten moment, w którym różni harcerze we Wrocławiu zebraliby się i pokazali, że pamiętamy o tych chłopcach i dziewczynach sprzed lat - przemawiał Andrzej Jerie, dyrektor Centrum Historii "Zajezdnia".
Zaraz po uroczystości w Centrum Duszpasterskim "Pod Czwórką" przy ul. Katedralnej 4 na Ostrowie Tumskim odbyła się bogato ilustrowana prelekcji Kamilli Jasińskiej pt. "Polonia Wrocławska - ludzie, miejsca, wydarzenia".
