Porozumienie stanowi formalne potwierdzenie współpracy, która od kilku lat rozwija się pomiędzy obiema instytucjami i przynosi już wymierne efekty. Dokument otwiera jednocześnie drogę do realizacji kolejnych wspólnych przedsięwzięć naukowych, edukacyjnych i digitalizacyjnych oraz do zdobywania dotacji zewnętrznych na ochronę i udostępnianie dziedzictwa kulturowego.
Ze strony Uniwersytetu Wrocławskiego list podpisał prorektor ds. badań naukowych prof. dr hab. Artur Błażejewski. Archidiecezję wrocławską reprezentował ekonom ks. Stanisław Stelmaszek.
Podpisany list intencyjny zakłada współpracę przede wszystkim w zakresie rozwijania regionalnych usług cyfrowych dla instytucji kultury z obszaru GLAM (Galleries, Libraries, Archives, Museums), realizacji projektów z zakresu humanistyki cyfrowej oraz prowadzenia interdyscyplinarnych badań nad dziedzictwem kulturowym.
Partnerzy deklarują wspólne wdrażanie rozwiązań informatycznych i logistycznych służących digitalizacji zbiorów, wymianę doświadczeń badawczych, technologicznych i organizacyjnych, a także współpracę przy ochronie, badaniach i udostępnianiu obiektów dziedzictwa kulturowego.
Wśród planowanych przedsięwzięć znajdują się między innymi:
-
rozwój usług cyfrowych wspierających regionalny GLAM, w tym Wirtualnego Laboratorium Transkrypcji oraz technologii IIIF do udostępniania zbiorów;
-
rozwój kolekcji cyfrowych, szczególnie projektu SilesiaSacra.pl, umożliwiającego prezentację rozproszonych zabytków zgodnie ze światowymi standardami oraz z wykorzystaniem najnowszych technologii, w tym sztucznej inteligencji;
-
rozwijanie współpracy dydaktycznej w zakresie humanistyki cyfrowej oraz interdyscyplinarnych badań nad dziedzictwem kulturowym;
-
przygotowanie wspólnych projektów umożliwiających zdobywanie dotacji krajowych i europejskich na badania, ochronę, digitalizację i popularyzację dziedzictwa.
Po stronie Uniwersytetu Wrocławskiego za realizację przedsięwzięć odpowiadają przede wszystkim Biblioteka Uniwersytecka, Uniwersyteckie Centrum Humanistyki Cyfrowej oraz Laboratorium Badań Dziedzictwa Kulturowego Wydziału Chemii.
Archidiecezja wrocławska będzie realizować zadania we współpracy z Akademią Katolicką we Wrocławiu, Archiwum Archidiecezjalnym, Biblioteką Kapitulną oraz Fundacją dla Ostrowa Tumskiego.
Prorektor Uniwersytetu Wrocławskiego prof. Artur Błażejewski podkreślał, że podpisanie listu jest ważnym momentem, choć sama współpraca trwa już od dłuższego czasu. - Myślę, że to jest bardzo ważna chwila. Nie tylko dlatego, że zaczynamy współpracę, ale tak naprawdę dlatego, że ona już istniała, a dziś jedynie ją pieczętujemy - mówił.
Jak zaznaczył, Wrocław zajmuje wyjątkowe miejsce na mapie polskiego i europejskiego dziedzictwa kulturowego. - Jeśli zajmujemy się właśnie tym obszarem, to kto, jeśli nie my? Mamy od tego specjalistów - zaznaczył prorektor UWr.
Profesor zwrócił uwagę na ogromne zasoby będące w posiadaniu archidiecezji wrocławskiej. - Niebagatelne zbiory dotyczące dziedzictwa kulturowego znajdują się w zasobach archidiecezji od setek lat. To nie tylko archiwum, ale także biblioteki i wiele innych cennych kolekcji. Każde wspólne działanie w tym zakresie oznacza kolejny krok naprzód - stwierdził.
Jak podkreślał, uniwersytet dysponuje coraz lepiej przygotowaną kadrą badawczą oraz nowoczesnym zapleczem technicznym. - Mamy ludzi, których kompetencje stale się rozwijają, mamy nowoczesny sprzęt, który również jest systematycznie rozbudowywany. To dobry moment, aby jeszcze bardziej zacieśnić współpracę - zadeklarował prof. Błażejewski.
Na zakończenie swojego wystąpienia przypomniał, że troska o dziedzictwo kulturowe wykracza daleko poza ochronę zabytków. - Dziedzictwo kulturowe to nie tylko nasza identyfikacja narodowa i kulturowa. To również przyszłość naszego społeczeństwa i całej Europy. Dlatego ta współpraca jest tak ważna. Bardzo się cieszę, że dziś możemy wspólnie rozpocząć jej kolejny etap - podsumował.
Rektor Akademii Katolickiej we Wrocławiu ks. prof. Sławomir Stasiak rozpoczął swoje wystąpienie od przypomnienia słów Józefa Piłsudskiego o znaczeniu pamięci historycznej. - Marszałek powiedział, że naród, który nie pamięta o swojej przeszłości, nie ma szans na teraźniejszość i nie ma możliwości budowania przyszłości. Chcemy, aby podpisany dziś list był potwierdzeniem tego, że pamiętamy o naszym dziedzictwie kulturowym - mówił.
Jak podkreślił, archidiecezja wrocławska posiada niezwykle bogate zbiory, które wymagają zarówno ochrony, jak i pogłębionych badań. - Doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, jak ogromne zasoby dóbr kulturowych znajdują się w naszych archiwach i bibliotekach. To ogromna liczba obiektów, które domagają się opracowania i przebadania - zapowiedział ks. prof. Stasiak.
Zdaniem rektora, rozwój nowych technologii otwiera przed badaczami zupełnie nowe możliwości. - Rewolucja technologiczna, której jesteśmy świadkami, może bardzo pomóc w badaniu dziedzictwa kulturowego. Oswojona sztuczna inteligencja, której wielu ludzi się obawia, może stać się narzędziem ułatwiającym poznawanie tego, co przechowujemy w archiwach i bibliotekach - uważa rektor Akademii Katolickiej.
O znaczeniu badań naukowych mówiła również prof. Barbara Łydżba-Kopczyńska, kierująca Laboratorium Badań Dziedzictwa Kulturowego Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego. Jak podkreśliła, od ponad dwóch dekad reprezentuje na uczelni rozwijającą się dyscyplinę naukową, która wykorzystuje osiągnięcia nauk ścisłych do badania zabytków i dzieł sztuki.
Profesor przypomniała, że współpraca pomiędzy Wydziałem Chemii a Muzeum Archidiecezjalnym rozpoczęła się już wcześniej i zaowocowała konkretnymi projektami. - Jednym z nich były badania obrazu św. Sebastiana, które mogą doprowadzić do przypisania dzieła Michałowi Willmannowi, nazywanemu śląskim Rembrandtem - mówiła B. Łydżba-Kopczyńska.
Badania zostały przeprowadzone w ramach projektu ERIS - polskiego węzła Europejskiej Sieci Infrastruktury dla Dziedzictwa Kulturowego - finansowanego ze środków ministerialnych.
- Powstała infrastruktura badawcza daje nam dziś możliwość realizowania projektów wspólnie z partnerami krajowymi i zagranicznymi oraz korzystania z potencjału europejskiej infrastruktury badawczej. Mam nadzieję, że dotychczasowe przedsięwzięcia będą początkiem bardzo owocnej współpracy - podsumowała.
Ekonom archidiecezji wrocławskiej ks. Stelmaszek przypomniał, że początki współpracy archidiecezji z uniwersytetem sięgają 2016 roku. Owocem tych rozmów był projekt Silesia Sacra, dzięki któremu rozpoczęto digitalizację cennych zbiorów archiwalnych i bibliotecznych. - Chcieliśmy pokazać dzieła, których współczesny świat wcześniej nie miał okazji oglądać. Udało się zrealizować pierwszy projekt digitalizacyjny i dziś może go oglądać praktycznie cały świat. Od tamtej pory współpraca stale się rozwijała. Dzisiaj jesteśmy już na takim etapie, że trzeba wypłynąć na szerokie wody - mówił z uśmiechem ks. Stelmaszek.
Na koniec dodał: - Mam nadzieję, że przyniesie to wielkie dobro i pozwoli jeszcze mocniej podkreślić wartość naszego dziedzictwa kulturowego, ale również wartość otwartości na nowe technologie, które są dziś dla nas ogromnym wyzwaniem i jednocześnie wielką szansą.
