Program został skierowany do proboszczów, współpracujących duszpasterzy oraz parafian. Jego zasadniczym celem jest stworzenie w parafii zespołu osób, które razem z proboszczem podejmą odpowiedzialność za odnowę życia wspólnoty, wcielanie w życie postanowień synodu, budowanie komunii, formowanie serc i ewangelizację.
„Zaczyn” został pomyślany jako konkretna droga przejścia od rozeznania do działania. Program pomaga najpierw zobaczyć parafię taką, jaka jest: odkryć jej potrzeby, rozpoznać istniejące zasoby i dary, nazwać braki oraz najważniejsze wyzwania. Rozeznanie dokonuje się wspólnie – przez księży i świeckich.
– Dajemy parafii merytoryczne i praktyczne wskazówki – mówi Adriana Kwiatkowska, sekretarz generalny wcześniej synodu a teraz zespołu wdrożeniowego.
Nie chodzi jednak o samą diagnozę. Kolejnym krokiem jest przełożenie rozeznania na konkretne decyzje i działania. Dlatego „Zaczyn” łączy modlitwę i słuchanie słowa Bożego z warsztatami, które mają pomóc uczestnikom zdobywać praktyczne umiejętności potrzebne do dalszej pracy w parafii. Jak podkreślają organizatorzy, nie jest to kurs zarządzania. Podstawą programu są modlitwa i słuchanie słowa Bożego, a każde spotkanie zawiera również część warsztatową oraz konkretne rozwiązania możliwe do zastosowania w życiu wspólnoty.
Program obejmuje cztery sobotnie spotkania szkoleniowe odbywające się w ciągu roku.
Każde z nich koncentruje się na innym działaniu Ducha Świętego i prowadzi uczestników do kolejnego etapu pracy nad życiem parafii.
- Pierwsze spotkanie odbędzie się 14 listopada 2026 r. we Wrocławiu, na Ostrowie Tumskim.
Jego hasło brzmi: „Jestem częścią wspólnoty Kościoła, umiem słuchać Boga i człowieka”. Punktem wyjścia będzie fragment Dz 4,23–37, ukazujący pierwszy Kościół jako wspólnotę, którą zespala miłość.
Konferencja będzie poświęcona sakramentowi chrztu jako źródłu komunii, natomiast warsztaty – modlitwie słowem Bożym i aktywnemu słuchaniu.
- Drugie spotkanie zaplanowano na 20 lub 27 lutego 2027 r. w jednym z rejonów. Konkretna data zostanie wybrana na podstawie preferencji zgłoszonych przez uczestników.
Uczestnicy będą pracować nad rozpoznawaniem darów – własnych, innych osób oraz całej parafii. Towarzyszyć temu będzie refleksja nad Dz 6,1–7, czyli historią wyboru diakonów przez Apostołów.
Konferencja podejmie temat darów, charyzmatów i owoców Ducha Świętego, a warsztat będzie dotyczył ignacjańskiego rachunku sumienia.
- 19 czerwca 2027 r. uczestnicy spotkają się w rejonach, by przejść do kolejnego etapu: rozpoznania potrzeb i misji własnej parafii.
Hasło spotkania brzmi: „Znam potrzeby i misję swojej parafii”. Podstawą biblijną będzie Dz 8,25–40 – historia Filipa, który rozeznaje, dokąd prowadzi go Boże natchnienie.
Konferencja będzie dotyczyła woli Bożej dla wspólnoty i natchnień Ducha Świętego. W części warsztatowej uczestnicy zajmą się rozeznawaniem wspólnotowym i diagnozą parafii.
- Ostatnie spotkanie odbędzie się 25 września 2027 r. w rejonach. Jego celem będzie przejście od rozeznania do odpowiedzialności i służby.
Hasło: „Podejmuję służbę w parafii”. Uczestnicy będą rozważać Dz 9,1–22, czyli historię przemiany św. Pawła i jego wejścia na drogę misji.
Konferencja będzie poświęcona misji głoszenia Chrystusa, ponieważ – jak wskazuje program – ewangelizacja jest pierwszym zadaniem parafii. Warsztat zakończy się przygotowaniem projektu życia wspólnoty.
Proboszcz nie idzie sam
Jednym z najważniejszych założeń „Zaczynu” jest praca zespołowa. Proboszcz, który chce zgłosić parafię do programu, powinien zaprosić do udziału od 3 do 10 osób. Mają to być osoby gotowe do modlitwy i posługi, budowania życia parafialnego, odkrywania swoich darów i podejmowania odpowiedzialności.
Jak podkreśla bp Maciej Małyga, proboszcz nie może uczestniczyć w programie sam, ani wyłącznie z wikariuszami.
– Powinien mieć ze sobą ludzi, którzy będą go wspierać – od 3 do 10 osób, gotowych do budowania życia parafialnego, do różnego rodzaju zaangażowania, odkrywania swoich darów i służenia nimi w Kościele. Potrzebna jest też gotowość, żeby pewne rzeczy podejmować już w trakcie programu – opisuje bp Małyga.
Obecność proboszcza jest konieczna podczas każdego spotkania. Organizatorzy podkreślają, że bez jego udziału nie uda się zbudować zespołu, który będzie później współodpowiedzialny za życie parafii. Między kolejnymi spotkaniami zespół będzie mógł podejmować konkretne działania we własnej wspólnocie.
Współodpowiedzialność zamiast wyręczania
Program ma pomóc również w zmianie sposobu myślenia o odpowiedzialności za parafię. Nie oznacza to rezygnacji z roli proboszcza. Przeciwnie – ksiądz pozostaje liderem w obszarach wynikających z jego powołania i kompetencji. Jednocześnie powinien umieć przekazywać odpowiedzialność tam, gdzie inni mają większe doświadczenie, umiejętności czy przygotowanie.
– Ksiądz pozostaje liderem tam, gdzie wymagają tego jego powołanie i kompetencje. Jednocześnie powinien umieć przekazać odpowiedzialność za te obszary, w których inni mają większe doświadczenie czy konkretne umiejętności – tłumaczy Adriana Kwiatkowska.
Taka współpraca ma prowadzić nie tylko do lepszego planowania działań, ale przede wszystkim do budowania wspólnoty, w której zarówno duchowni, jak i świeccy świadomie podejmują odpowiedzialność za jej życie.
Co zyska parafia?
Udział w „Zaczynie” ma przynieść korzyści zarówno proboszczowi i duszpasterzom, członkom zespołu, jak i całej parafii.
Proboszcz i duszpasterze otrzymają wsparcie w prowadzeniu parafii jako wspólnoty uczniów-misjonarzy, zespół osób gotowych do współdzielenia misji oraz pomoc w rozeznaniu priorytetów i ich realizacji.
Członkowie zespołu będą mogli pogłębiać relację z Jezusem i postawę ucznia-misjonarza, rozpoznawać własne dary i charyzmaty, odkrywać możliwe obszary służby, a także rozwijać umiejętność indywidualnego i wspólnotowego rozeznawania oraz budować dobre relacje.
Parafia otrzyma natomiast propozycje konkretnych kroków odnowy liturgii, życia słowem Bożym, relacji i ewangelizacji. Program ma również przygotowywać osoby do działania w radach duszpasterskich i ekonomicznych oraz do podejmowania różnych posług i zadań. Ważnym efektem ma być diagnoza aktualnej sytuacji parafii, jej darów i najważniejszych wyzwań oraz zdolność do samodzielnego wdrażania postulatów synodalnych w najważniejszych dla niej obszarach.
Konkretne zmiany możliwe od zaraz
„Zaczyn” nie ogranicza się do wielkich planów. Program zawiera również proste propozycje, które można stosunkowo szybko wprowadzić w życie wspólnoty.
Wśród nich znalazły się m.in. udzielanie Komunii św. pod dwiema postaciami, specjalna „niedziela dla nowych parafian”, podczas której wspólnota będzie witać osoby, które niedawno zamieszkały na jej terenie, czy Różaniec z podawanym mikrofonem, ułatwiającym większe włączenie uczestników we wspólną modlitwę.
Zmiany mogą dotyczyć również codziennego funkcjonowania parafii. Przykładem jest przemeblowanie kancelarii parafialnej, tak aby bardziej przypominała miejsce spotkania niż urząd. Inne propozycje to wspólne przygotowanie Wigilii Paschalnej, stworzenie chóru z rodziców dzieci pierwszokomunijnych czy organizowanie śniadań po Roratach.
To właśnie takie działania mają sprawić, że rozeznanie nie pozostanie jedynie rozmową czy dokumentem, ale będzie przekładało się na doświadczenie wspólnoty.
Jak zgłosić parafię?
Do programu mogą przystąpić parafie Archidiecezji Wrocławskiej, które chcą podjąć drogę odnowy i wdrażania postanowień synodu.
Droga zgłoszenia obejmuje cztery kroki:
-
Pomódl się, rozeznaj i podejmij decyzję o wejściu parafii w program.
-
Zgłoś udział przez internet do 5 października 2026 roku.
-
Zbierz grupę 3–10 osób i zaproś do niej osoby gotowe do modlitwy, posługi i zaangażowania w życie parafii.
-
Przyjedźcie na pierwsze spotkanie, które odbędzie się 14 listopada 2026 r. na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu.
Zgłoszenie odbywa się przez stronę synodwroclaw.pl/zaczyn, gdzie należy wypełnić formularz.
Spotkania będą odbywały się w soboty, mniej więcej w godzinach 9.30–15.30. Pierwsze odbędzie się we Wrocławiu, na Ostrowie Tumskim. Kolejne zaplanowano w rejonach: 20 lub 27 lutego, 19 czerwca i 25 września 2027 r. Miejsca spotkań rejonowych oraz lutowa data zostaną podane po zamknięciu listy zgłoszeń.
Udział wymaga przede wszystkim chęci zaangażowania oraz czasu – czterech sobót w roku. Istotą programu jest bowiem nie tylko udział w szkoleniach, ale także podejmowanie konkretnych działań pomiędzy spotkaniami.
Parafie zainteresowane udziałem powinny zgłosić się do 5 października 2026 roku.
Bieżące informacje dotyczące programu są publikowane na stronie synodu. W razie pytań można kontaktować się z sekretariatem Zespołu ds. Wdrożenia Postanowień Synodu: synod@archidiecezja.wroc.pl, tel. (71) 327-11-24.
