Nowy numer 42/2019 Archiwum

Jak Święty Graal dla historyków

Zespół naukowców z Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” odnalazł rękopis orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich autorstwa kard. Bolesława Kominka.

Cenne znalezisko archiwalne pozwala na nowo prześledzić, jak powstawało to historyczne i przełomowe orędzie, oraz odkryć jego nowe wątki. Dotychczas jedynie z relacji świadków wynikało, że wrocławski arcybiskup był autorem słynnego dokumentu pojednawczego. Teraz wiemy to już na pewno.

Wróćmy do źródeł

Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” od 10 lat prowadzi program zorientowany na badania historyczne i archiwalne dotyczące  orędzia oraz postaci kard. Bolesława Kominka. Owocem tego są liczne publikacje, także międzynarodowe, oraz wielki korpus źródeł. W jego ramach odbywały się również poszukiwania bezcennego rękopisu. Jak podkreśla Marek Mutor, dyrektor Centrum Historii Zajezdnia, kierowana przez niego instytucja zabiega o to, by kard. Kominek został uznany przez międzynarodową społeczność europejską za jednego z ojców Europy i pojednania europejskiego. – Swoim działaniem wspartym przez innych biskupów przyczynił się do tego, że Europa Środkowo-Wschodnia mogła wkrótce uczestniczyć we wspólnocie wolnych narodów Europy. A w latach 60. to było zupełne wizjonerstwo. Mam nadzieję, że odnalezienie rękopisu pozwoli nam przebić się z tą opowieścią do społeczności międzynarodowej. Dzisiejsza Europa potrzebuje bowiem powrotu do źródeł chrześcijańskich – uważa M. Mutor.  Z polskiego punktu widzenia odnalezienie rękopisu staje się okazją do promocji nieznanego szerzej w Europie faktu historycznego: zaledwie 20 lat po wojnie naród ofiar tego strasznego konfliktu zdobywa się pierwszy na wyciągnięcie ręki do pojednania opartego na prawdzie.

Prawdziwy autor

Na rękopis w niepozornej teczce w archiwum Polskiego Papieskiego Instytutu Kościelnego w Rzymie natrafił dr Wojciech Kucharski. W Instytucie nie wiedziano o tym, że znajduje się tam tak cenny dokument. – Zjeździłem pół Europy w jego poszukiwaniu, m.in. Monachium, Berlin, Rzym. Polska dała światu zaledwie kilka tekstów, które miały wpływ międzynarodowy. I orędzie jest jednym z nich – tekstem o znaczeniu fundamentalnym dla ładu w Europie po II wojnie światowej – oświadcza. Odkrycie tego źródła rozstrzyga dużo pierwszorzędnych kwestii w obszarze nauki. Wiemy na przykład, w jakim kształcie powstał tekst orędzia i jak się zmieniał. Kucharski porównał tekst rękopisu z jego finalną wersją. – Oficjalne orędzie ma 25 tys. znaków i 3,5 tys. słów. 2950 słów znajduje się w rękopisie, co daje 83 proc. ostatecznej całości. Dwa dni po sformułowaniu tekstu abp Kominek napisał jeszcze dwie strony, które również znaleźliśmy. To oznacza, że aż 93 proc. oficjalnego orędzia zostało napisane ręką wrocławskiego biskupa – opowiada historyk. Zwraca uwagę na ciekawy sposób organizacji tekstu. Każdą stronę brulionu autor numerował od góry, co oznacza, że napisał tekst w jednym ciągu. Umieszczał jeszcze na krańcach kartek, zarówno na dole, jak i po bokach, dopiski. – W jedną noc stworzył 20 stron rękopisu. Po dwukrotnym ich przeczytaniu dopisywał i skreślał. Warto dodać, że polski hierarcha posługiwał się biegle językiem niemieckim, prawie tak samo dobrze jak ojczystym – przypomina Kucharski.

Tak miało brzmieć orędzie

Oczywiście w rękopisie znajduje się legendarne już zdanie: „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”, które po niemiecku brzmi: „Wir gewähren Vergebung und bitten um Vergebung”. Dlatego wiemy już, że kardynał, a wówczas abp Kominek od samego początku myślał o takiej wizjonerskiej formie konstrukcji orędzia. Ono nie było w żaden sposób negocjowane, a późniejsze poprawki dotyczyły stylistyki i niemieckiej gramatyki. – Brulion stworzony ręką abp. Kominka jest dla tych, którzy zajmują się tematyką relacji polsko-niemieckich po II wojnie światowej, jak Święty Graal – stwierdza Wojciech Kucharski. Maszynopis orędzia podpisany przez polskich biskupów jest obecnie zdeponowany w archiwum diecezji kolońskiej w Niemczech.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL