Nowy numer 3/2021 Archiwum

„Twarze Solidarności”

W przygotowanym przez „Gościa Niedzielnego”, Instytut Pamięci Narodowej oraz Śląskie Centrum Wolności i Solidarności serwisie związanym z 40. rocznicą powstania NSZZ „Solidarność” pojawił się mocny dolnośląski akcent.

Dzięki współpracy z Centrum Historii Zajezdnia i uzupełnieniu serwisu www.twarzesolidarnosci.gosc.pl o materiały archiwalne dokumentujące strajk solidarnościowy z Wybrzeżem w sierpniu 1980 r. powstała zakładka pn. „Wrocławska Twierdza Solidarności”. Zgromadzone tam archiwa ze zbiorów wrocławskiej instytucji pokazują wielką wagę Dolnego Śląska dla procesu walki o uznanie 21 postulatów gdańskich.

Ruch na masową skalę

Promocji zupełnie nowych zbiorów posłużyło wirtualne spotkanie przeprowadzone przez CH Zajezdnia. Oprócz historyków z IPN wziął w niej udział dr Andrzej Grajewski, redaktor „Gościa Niedzielnego” i historyk. – Dzieło, które rozpoczęliśmy w sierpniu, rozrasta się i mam nadzieję, że będą na tej stronie przybywać kolejne zakładki – mówił o „Twarzach Solidarności”. Tłumaczył, że serwis powstał ze względu na pandemię. – Od wielu lat przygotowujemy – „Gość Niedzielny” i IPN – różne dodatki do naszego tygodnika związane z wieloma okolicznościami. W tym roku okazało się, że prawdopodobnie nie będziemy mieli takiej możliwości. Wówczas Andrzej Sznajder zaproponował, żebyśmy zrobili coś innego w internecie. I tak to się urodziło – wyjaśniał. Skąd więc pomysł, by powstała zakładka regionalna? – Dolny Śląsk wydawał się nam naturalną kontynuacją. Chodziło bowiem o to, by poszerzać perspektywę tego zjawiska, jakim był Sierpień 1980 i wejść w głąb tych wydarzeń, a także by utrwalić przekonanie, że dotyczyło ono nie tylko Gdańska, Szczecina czy Jastrzębia, ale również Wrocławia, Wałbrzycha, Lubina czy nawet Pieńska, który dzisiaj nikomu nic nie mówi, a po tamtym strajkującym zakładzie – hucie szkła – zostały tylko mury – mówił A. Grajewski. Podkreślił ogólnie przyjętą przy tworzeniu „Twarzy Solidarności” zasadę: by pokazać Solidarność jako ruch na skalę masową. Andrzej Grajewski wyjaśniał też, dlaczego tytuł serwisu dotyczy twarzy. – To one wyrażają personalny wymiar dziejącej się historii. Historia nie wydarzyła się sama z siebie. Stoją za nią konkretni ludzie – mówił. Podkreślił fenomen na skalę światową, jakim było powstanie związku, który zrzeszył 10 milionów ludzi. – Nasz wybór „twarzy” jest symboliczny, bo tych ludzi mogłoby być opisanych bardzo wielu. Wybraliśmy ludzi z poszczególnych regionów, aby oni niejako reprezentowali poszczególne społeczności.

Bogactwo nowych materiałów

Na apel o współpracę odpowiedziało wrocławskie Centrum Historii Zajezdnia, które stało się naturalnym partnerem dla twórców serwisu ze względu na posiadane zbiory dokumentalne i miejsce, w którym funkcjonuje, i którego jest patronem – była Zajezdnia autobusowa nr VII, będąca dolnośląskim matecznikiem wydarzeń Sierpnia ’80. W serwisie nie brakuje map z lokalizacją zakładów, w których odbywały się strajki, które są niejako wstępem do opisów wydarzeń. – To jest bardzo solidna dawka nowych informacji – dodaje A. Grajewski. A co z tytułowymi twarzami? – Jest ich łącznie 30. Biogramy tych ludzi było łatwo napisać, ale znaleźć ich zdjęcia dokumentalne z tamtych czasów było sprawą niesłychanie trudną. Wszystkie pochodzą z archiwum IPN lub ze zbiorów prywatnych – tłumaczy. Wśród opisanych są nie tylko działacze związkowi, ale również wspomagający ich duszpasterze. – W dziale multimedia znajdziemy oryginalne nagrania, które są dziełem CH Zajezdnia. Jest tam m.in. fantastyczna relacja ks. Stanisława „Orzecha” Orzechowskiego, który opowiada o Mszy św., którą sprawował podczas strajku. Dziennikarz „Gościa” zwraca też uwagę na wyjątkowo obszerną kolekcję zdjęć. – To nie jest taka oczywista rzecz, ponieważ fotografów przy tych wydarzeniach zbyt wielu nie było. Te zdjęcia pokazują temperaturę tych dni – dodaje. Zaznacza, że dla niego osobiście wyjątkowo wzruszające są fotografie z Mszy św. – Oglądanie tych ogromnych tłumów, które przychodziły wówczas do zajezdni, pokazuje, jak tworzyła wspólnota. Działo się to nie tylko na bazie protestów społecznych i postulatów politycznych, ale również na gruncie duchowym. Bardzo dziękuję CH Zajezdnia za udostępnienie tych zdjęć, bo one rzeczywiście ilustrują nie tylko wydarzenia, ale również nastroje. Być może w tych zdjęciach, bardziej niż we wszystkich słowach, jest właśnie ta solidarność. Redaktor Grajewski wyraził nadzieję, że serwis poza walorem edukacyjnym będzie miał także walor emocjonalny, który sprowadza się do przesłania aktualnego również dzisiaj – sukces jest możliwy wtedy, gdy jako społeczeństwo będziemy w najważniejszych sprawach razem.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama