Nowy numer 48/2021 Archiwum

Dziecko Dnia Pojednania

W tym roku przypadają okrągłe rocznice urodzin czterech dawnych mieszkanek Domu Edyty Stein. Oprócz patronki Europy są to jej siostra Elfriede oraz dwie siostrzenice: Erika i Susanne. Pamiętano o każdej z nich.

Sto trzydzieści lat temu, 12 października 1891 r., przy dzisiejszej ul. Dubois we Wrocławiu przyszła na świat Edyta Stein. 140 lat temu urodziła się jej siostra Elfriede, 110 lat temu – córka Elfriedy Erika, a 100 lat temu – mieszkająca obecnie w Kalifornii Susanne, córka Erny Stein. Towarzystwo im. Edyty Stein uhonorowało wszystkie jubilatki. Dawny dom Steinów przy ul. Nowowiejskiej 38 to miejsce pamięci nie tylko Edyty, ale także jej licznych krewnych.

W rodzinnym gronie

Urodzinowe obchody rozpoczęły się w kościele pw. św. Michała Archanioła przy ul. B. Prusa. Modlitwom w kaplicy Edyty Stein przewodniczył proboszcz ks. Bolesław Kaźmierczak, który przypomniał, że przyszła święta urodziła się w Dzień Pojednania – Jom Kippur, jedno z najważniejszych świąt izraelskich, którego obrzędy zapowiadają odkupieńczą mękę Chrystusa. Edyta, w zakonie św. Teresa Benedykta od Krzyża, włączyła po latach swoją ofiarę życia w Jego krzyż. Tego samego dnia w domu Świętej odbyło się wręczenie Nagród im. św. Edyty Stein, a w klasztorze karmelitanek bosych ks. Paweł Szerlowski odprawił Eucharystię w intencji TES i wszystkich czcicieli świętej.

Nagrody przyznano pięciu osobom: aktorce Jadwidze Skupnik-Kurowskiej – twórczyni znanego monodramu o Edyty Stein; Sylwinowi Bechcickiemu – współzałożycielowi i prezesowi Oddziału TES w Lublińcu; pośmiertnie rzeźbiarce prof. Alfredzie Poznańskiej (1939–2001); Susanne Batzdorff – siostrzenicy Edyty Stein, córce Erny i Hansa Bibersteinów, zaangażowanej w dialog żydowsko-katolicki; prof. Alasdairowi MacInthyre – badaczowi życia i myśli Edyty Stein. W imieniu S. Batzdorff nagrodę odebrał Paul Gordon, wnuk Elzy Stein, najstarszej siostry Edyty, wspominając m.in., że Erna i Susanne brały czynny udział w wydarzeniach związanych z beatyfikacją swojej krewnej.

Breslau i Jerozolima

13 października przy ul. Nowowiejskiej 38 odbyła się prezentacja albumu autorstwa Maayan de Sánchez „Z Breslau do Jerozolimy. Channah Erika Tworoger – siostrzenica Edith Stein”. Wzięli w niej udział Shlomo Kovalski, syn Eriki i Itzhaka Mendla Cohenów, dr Anna Siemieniec, autorka wstępu do publikacji, opracowania i redakcji naukowej, oraz Tamara Włodarczyk z Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Otwarta została również nowa część wystawy stałej w Domu Edyty Stein poświęcona Elfriede i Erice. Dzięki kontaktom nawiązanym ze Shlomo Kovalskim w publikacji i na wystawie obejrzymy nieznane dotąd zdjęcia, pamiątki rodzinne i dokumenty.

Zwiedzający odkryć mogą dokładniej zwłaszcza historię Eriki. Kiedy małżeństwo jej rodziców rozpadło się, wraz z mamą zamieszkała w ówczesnym Breslau, w dzisiejszym Domu Edyty Stein. Podobnie jak jej ciocia Edyta garnęła się do nauki. Podjęła studia na Uniwersytecie Wrocławskim, a jednocześnie uczyła się w żydowskim seminarium teologicznym. Jej krewni stopniowo porzucali żydowskie praktyki religijne, tymczasem ona świadomie zwróciła się w stronę religii swoich ojców. – W 1930 r. przyjęła nawet żydowskie imię Channah (Anna) – opowiada A. Siemieniec. Podkreśla, że to Frieda i Erika najdłużej mieszkały przy Michaelisstraße 38, dzisiejszej ulicy Nowowiejskiej. Gdy w Niemczech narastały akty terroru wobec Żydów, kolejni członkowie rodziny emigrowali. – Ci, którzy wyjechali, przeżyli. Ci, którzy zostali, stracili życie – mówi pani Anna.

Erice, dzięki pomocy zaprzyjaźnionej rodziny, udało się ostatecznie wyjechać do Jerozolimy. Opuściła Breslau jako ostatnia ze Steinów, 21 listopada 1939 roku. Jej matka pozostała na miejscu. W 1942 r. zginęła w jednym z niemieckich obozów (Izbica, Bełżec lub Sobibór). Erika w Jerozolimie ukończyła studium pielęgniarskie. Wyszła za mąż za ortodoksyjnego Żyda, z którym zamieszkała w dzielnicy Mea Shearim. Zmarła w 1961 roku. Rada Miejska Wrocławia ogłosiła rok 2022 Rokiem Edyty Stein we Wrocławiu. Koordynacją obchodów zajmuje się Centrum Historii Zajezdnia współpracujące z TES.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama