Nowy numer 32/2022 Archiwum

To był ważny krok

50 lat temu papież Paweł VI ustanowił stałe struktury Kościoła w Polsce, erygując diecezje w miejsce dotychczasowych, powojennych okręgów kościelnych.

Z tej okazji fundacja Obserwatorium Społeczne wraz z wrocławskim oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej, Centrum Historii Zajezdnia i Ośrodkiem Pamięć i Przyszłość zorganizowała konferencję naukową „50-lecie stabilizacji polskich struktur Kościoła katolickiego na Ziemiach Zachodnich i Północnych – w 50. rocznicę wydania konstytucji apostolskiej Pawła VI »Episcoporum Poloniae coetus«”.

– Wrocław po wojnie uchodził za stolicę Ziem Zachodnich i Północnych, odgrywając znaczącą rolę w życiu politycznym i religijnym powojennej rzeczywistości i kształtowania się polskich struktur kościelnych – mówił na wstępie ks. Stanisław Wróblewski, historyk Kościoła.

Skomplikowane dzieje

Na wstępie konferencji głos zabrał metropolita wrocławski. Arcybiskup Józef Kupny przypomniał, że sporo lat minęło, zanim po wojnie sytuacja się ustabilizowała. – Zdajemy sobie sprawę, że nie sprzyjała ani sytuacja polityczna, ani jurydyczna postawa Watykanu, który powoływał się na wcześniej zawarty z Niemcami konkordat. Dopóki sprawy między Niemcami a Polską nie zostały uregulowane, Watykan nie chciał porządkować statusu formalno-prawnego. Do tego doszła presja środowisk katolickich w Niemczech, a z drugiej strony zarzuty władz komunistycznych, że Kościół w Polsce nie dąży do stabilizacji tych struktur. Sytuacja była bardzo skomplikowana – podkreślił. Zauważył, że dopiero wizyta kanclerza Willy Brandta w 1970 roku spowodowała, że ostatecznie po dwóch latach struktury Kościoła zostały zaakceptowane przez Watykan i mógł się on na tych ziemiach normalnie rozwijać. Metropolita wrocławski zwrócił uwagę, że w ostatnich tygodniach w archidiecezji wrocławskiej ma miejsce wiele uroczystości. Mówił przede wszystkim o beatyfikacji sióstr męczenniczek elżbietańskich – s. M. Paschalis Jahn i jej dziewięciu towarzyszek. Nawiązując do czasów, w których ginęły, zauważył, że sytuacja polityczno-administracyjna na Ziemiach Zachodnich i Północnych była w okresie powojennym skomplikowana. – To rosyjscy żołnierze gwałcili i zabijali zakonnice – Ślązaczki, Niemki – a my, Polacy, którzy tu dziś jesteśmy, tę pamięć podtrzymujemy i staramy się widzieć w siostrach męczenniczkach oblicza tych kobiet, które cierpią z powodu agresji wojsk rosyjskich na Ukrainę.

Europejskie dziedzictwo

Marek Mutor, dyrektor Ośrodka Pamięć i Przyszłość oraz Centrum Historii Zajezdnia, otwierając konferencję, zaznaczył, że wspominany akt stabilizujący struktury Kościoła w Polsce wieńczył cały proces wieloletnich starań. – Tu nie chodziło tylko o organizację życia kościelnego – choć oczywiście ta sprawa również była ważna – ale o polskie dzieje, polską rację stanu niezależnie od tego, że czasy były komunistyczne, co utrudniało wiele – zauważył. Przyznał, że badanie działalności kard. Bolesława Kominka stanowiło dla niego naukową przygodą. – Zawsze towarzyszyło mi przeświadczenie, że ta historia ma dzisiaj znaczenie. Jestem przekonany, że zgłębianie jej może być bardzo użyteczne dla społeczeństwa, dla elit w Polsce i Europie oraz stanowić przykład, że pojednanie polsko-niemieckie, pokojowe załatwianie takich spraw, przezwyciężanie trudności nie do przezwyciężenia jest możliwe – podkreślił. – Myślę, że stabilizacja struktur kościelnych na Ziemiach Zachodnich, bardzo mocno związana z procesem pojednania polsko-niemieckiego, to ważny element europejskiego dziedzictwa. Podczas konferencji wygłoszono 16 referatów, a zwieńczeniem była debata społeczna „Polityka wschodnia Watykanu”. Wzięli w niej udział: dr Andrzej Grajewski („Gość Niedzielny”), prof. Maciej Mróz (Uniwersytet Wrocławski), prof. Sławomir Sowiński (UKSW), prof. Jarosław Syrnyk (Uniwersytet Wrocławski). Rozmowę prowadził Piotr Sutowicz (Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana”). Nagranie jest dostępne na www.obserwatoriumspoleczne.pl.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama