81 lat po zakończeniu najtragiczniejszego konfliktu w dziejach świata pamięć o jego ofiarach wciąż pozostaje żywa. 8 maja 1945 roku wszedł w życie podpisany dzień wcześniej akt bezwarunkowej kapitulacji III Rzeszy Niemieckiej, kończący II wojnę światową w Europie. Konflikt pochłonął życie około 6 milionów obywateli Polski i pozostawił po sobie doświadczenie, które do dziś stanowi przestrogę dla kolejnych pokoleń.
Na Oporowie we Wrocławiu uroczystość miała charakter nie tylko państwowy, ale przede wszystkim była to dla zgromadzonych chwila refleksji nad ceną pokoju i odpowiedzialnością za przyszłość. W dolnośląskich obchodach uczestniczyli m.in. minister edukacji Barbara Nowacka oraz wojewoda dolnośląska Anna Żabska. Obecni byli także kombatanci, żołnierze, przedstawiciele samorządów, dyrektorzy szkół, nauczyciele i młodzież.
- To moment pamięci o wszystkich ofiarach wojny. O żołnierzach walczących na frontach, ale również o cywilach, rodzinach rozdzielonych przez historię i tych, którzy stracili życie tylko dlatego, że byli inni: mieli inne pochodzenie, poglądy czy wiarę. To także czas wdzięczności wobec tych, którzy potrafili przeciwstawić się złu - przemawiała wojewoda Anna Żabska.
Podkreśliła szczególne znaczenie Dolnego Śląska - regionu, który nosi bolesne ślady wojennej historii, a jednocześnie stał się symbolem odbudowy i tworzenia wspólnoty opartej na solidarności oraz wzajemnym szacunku.
Do odpowiedzialności za pamięć historyczną nawiązała także minister edukacji Barbara Nowacka. Zaznaczyła, że szkoła nie może być jedynie miejscem przekazywania dat i faktów, lecz przestrzenią wychowania do wartości, odwagi i wrażliwości na drugiego człowieka.
- Nie ma przyszłości bez zrozumienia przeszłości. Uczymy dziś młodych ludzi nie tylko o bohaterstwie i cierpieniu wojny, ale także o mądrości pokoju - mówiła B. Nowacka.
W swoim wystąpieniu przypomniała również o wojnie toczącej się tuż za polską granicą, podkreślając, że pokój nie jest dany raz na zawsze i wymaga nieustannej troski oraz odpowiedzialności całych społeczeństw.
Dr hab. Wojciech Kucharski w trakcie uroczystości wygłosił krótkie przemówienie historyczne pokazujące wrocławski kontekst zakończenia wojny widziany oczami ks. Paula Peikerta i Franciszka Juszczaka, przedstawiciela Polonii w Breslau.
- Mówienie o zakończeniu II wojny światowej w Polsce jest trudne i inne niż na zachód i na wschód od naszej granicy. Jest także trudne dla historyka. Chociaż zakończyła się wywołana przez Niemcy wojna, którą abp Bolesław Kominek w Orędziu biskupów polskich do biskupów niemieckich nazwał zaplanowanym wobec Polaków „aktem totalnego zniszczenia i wytępienia - straszną ciemną nocą", to przecież Polska, pierwsza ofiara tej wojny, pierwsza, która stawiła opór złu, niesprawiedliwie poniosła jej konsekwencje - oznajmił zastępca dyrektora Ośrodka „Pamięć i Przyszłość" ds. naukowych.
